صحنه های تخلیه کارمندان سفارت روسیه از افغانستان

 

شوروی کارمندان سفارت اش را از دست مجاهدین چطور نجات داد؟

صحنه های تخلیه کارمندان سفارت روسیه از افغانستان

 

شرکت کنندگان تخلیه کارمندان سفارت روسیه در افغانستان در سال 1992 جزئیات این عملیات خطرناک را فاش کردند.

مواد محرم ماموریت در کابل و پروازهای محرم

در اگست سال 1992، به مسکو که مصروف اصلاحات بود، اطلاعات نگران کننده از سفارت روسیه در افغانستانمیرسیدند.

کابل پیوسته هدف آتشباری تانک ها و توپخانه قرار داشت. اکثر ساکنان، با فرار از مرگ و بجا گذاشتن همه چیز، شهر راترک می کردند. همراه با آنها، هیئت های دیپلماتیک بسیاری دول نیز رفتند. به ساحه سفارت روسیه و نماینده گی تجارتیآن که در آن بیش از 160 نفر قرار داشتند، مرمی ها و گلوله ها اصابت میکردند. مقامات افغانستان نمی تواند از هموطنانما محافظت کنند. هر روز و حتی یک ساعت تأخیر می تواند به فاجعه منجر  شود.

 

 

در مسکو صحبت ها در مورد تخلیه شهروندان روسی آغاز کردند. اما چگونه می توان تقریباً دو صد نفر و همه آرشیف هایمحرم سفارت را از افغانستان در حال جنگ داخلی بیرون کشید؟ انجام این کار با ترانسپورت زمینی غیرممکن بود، زیراشبه نظامیان به سادگی چنین "غنیمت" را از دست نمی دادند. تنها یک راه وجود داشت – آنها را باید توسط طیاراتترانسپورتی خارج کرد. وظیفه انجام عملیات محرم به قوماندان غند 110 ترانسپورت هوایی نظامی، افگینی زیلیونوف سپردهشد. طیاره دوم را پیلوت اناتولی کوپیرکین اداره میکرد.

در مصاحبه اختصاصی با برنامه «مواد محرم» زیلیونوف و کوپیرکین درباره جزئیات این عملیات معلومات دادند.

قرار بود این عملیات تحت پوشش هوانوردی ملکی صورت گیرد. اما پیلوتان می دانستند که با وظیفه مرگبار روبرو هستند. اگرچه رسماً این عملیات پرواز صلح آمیز به خارج از کشور نامیده شد. برای اطمینان، آنها حتی گرفتن پاسپورت هایخارجی را با خود مطالبه کردند.

زیلیونوف جزئیات را چنین به خاطر می آورد:« آنها از طریق تیلفون، ارتباط بسته، به من اطلاع دادند که من، قوماندان غند،وظیفه دارام گروهی از سه فروند طیاره را برای تخلیه سفارت روسیه از کابل آماده کنم. همه افراد اوضاع سیاسی و نظامیرا کاملاً می دانستند، عملیات نظامی وجود داشت و سفارت ما نیز عملاً توسط مجاهدین محاصره شده بود. تا این زمان،دیپلوماتهای ما توانستند با جنایتکاران موافقت کنند. آنها قول دادند دو ساعت برای تخلیه شهروندان روسی ما از کابلفراهم کنند».

برای پشتیبانی نظامی از پیلوتان و امنیت دیپلومات ها، در هر طیاره تعداد از کماندوهای فرقه دیسانت تولا قرار داشتند. برای رعایت رژیم محرمیت، به همه افراد کماندو دستور داده شد تا لباس خود را بردارند.

پس از 12 اگست، مجاهدین روزانه به ساختمان دفاتر نمایندگی روسیه در کابل شلیک می کردند. به دستور سفیر و رئیسنمایندگی تجارتی، کلیه کارمندان به پناهگاه نقل مکان کردند که تنها در موارد اضطراری می توان آنها را ترک کرد. هر روزآنها را برای تخلیه آماده می کردند. آنها اسناد و آرشیف های محرم بسته بندی کرده بودند و چیزی های از تجهیزات راآتش زدند، اسلحه را نابود کردند و منتظر پیام های مسکو بودند.

 

 

در شب 27 اگست سال 1992، افراد کماندو به سمت میدان هوایی کوکایدا (ازبکستان) پرواز کردند. خدمه های نوگورودنیز دوره ای را در آنجا گذراندند. غند هوایی نظامی که اخیراً به اردوی ازبکستان پیوسته بود، در کوکایدا مستقر بود. قوماندان آن هم صنفی زیلیونوف در آکادمی نطامی، دگرمن اولیگ استروکوف بود. وی بعد از ارزیابی اوضاع، گفت كهمنطقه پرواز طیارات ایل را بر فراز افغانستان كنترول خواهد كرد. و در صورت وضع اضطراری، او نظامیان را برای کمکاعزام می کند.

استروکوف با قبول ترس و خطر خود عمل کرد. هیچ مجوز رسمی برای پوشش پرواز طیارات روسی وجود نداشت.

شام 27 اگست، سفیر فوق العاده و مختار فدراسیون روسیه در افغانستان، افگینی اوستروینکو، تخلیه را اعلام کرد.

در تاریخ 28 اگست، ساعت 3 صبح، به "اسیران کابل" دستور داده شد تا برای عزیمت به میدان هوایی آماده شوند. گلبدالدین حکمتیار، رهبر مجاهدین، دو ساعت به روسها فرصت داد، تا افغانستان را ترک کنند. فقط ضروری ترین چیزهادر موترها گرفته شد.

ساعت 3:30 بامداد، کاروان از بس ها و کامازها پر از افراد و پر از چیزها بی سر و صدا در خیابان های تاریک کابل بهسمت میدان هوایی حرکت کرد. در جلو موتر سفیر قرار داشت. در انتهای قطار آمبولانس با اجساد کشته شدگان قرارداشت. این مسیر به گونه‌ای تنظیم شده بود که در این مسیر، نمایندگی های دیپلوماتیک چین، کوریای شمالی، منگولیا واندونزیا قرار داشتند.

در حالی که کاروان موترها در مسیر کابل به سمت میدان هوایی حرکت می کرد، افگینی زیلیونوف اولین نفری بود که برایپرواز آماده می شد. تا کابل 40 دقیقه وقت لازم بود. سحرگاه، تا زمانی که جنایتکاران هنوز از خواب بیدار نشده بودند، ویقصد داشت در آنجا باشد. او برای ارزیابی اوضاع در زمین و تأمین نشست بی خطر برای رفقای خود نیاز به وقت داشت،زیرا در میدان هوایی کابل هیچ دیسپچر وجود نداشت.

طیارات ترانسپورتی ایل نو از مرز ازبکستان و افغانستان عبور کرده بودند که خبر نگران کننده از طریق رادیو آمد. اولیگاستروکوف از میدان هوایی کوکایدا به افگینی زیلیونوف نسبت به ظهور طیاره جنگی افراد مسلح در ده کیلومتری طیارهترانسپورتی هشدار داد.

طبق مشخصات، این احتمالاً طیاره شکاری MiG-21 بود. خدمه تقریباً بی دفاع IL-76 برای بدترین وضعیت آماده شدند.

طیاره شکاری ناشناخته مانورهای خطرناک را ادامه می داد. معلوم نبود که این طیاره متعلق به کی بود. سپس گفته شد كهجنگجویان جنرال دوستم - یكی از مدعیان قدرت در افغانستان، آن را به هوا بالا کرده بودند. قطعات مسلح وی ولایاتشمالی کشور را کنترول می کردند. او تا حدودی به روسیه وفادار بود. شاید از این طریق جنرال نشان می داد که اوصاحب خانه است. یا شاید آنها تعلق طیارات ترانسپورتی را معلوم میکردند.

پیلوتان نمی دانستند كه جنرال دوستم برای دیپلوماتهای روسی پوششی فراهم كرده است. مردم وی امنیت جابجایی کارواندر داخل کابل و خود میدان هوایی را کنترل می کردند.

یکی از دیپلمات ها در تاریخ 28 اگست سال 1992 عکس های بی مانند را در میدان هوایی کابل عکاسی کرده بود که دراختیار کانال تلویزیونی «زویزدا» قرار گرفته اند.

در این ویدئو، یک کاروان موترها با دو صد مسافر به میدان هوایی وارد می شود. تقریباً در همان زمان، اولین IL-76 درآسمان ظاهر شد و پس از آن دو طیاره دیگر دیده شدند. در آن لحظه از محل به جهت کابل شلیک توپ شنیده می شود. بدیهی است که رهبر یکی از گروه ها، گلبدین حکمتیار، قول خود را مبنی بر عدم گشودن آتش نقض کرده بود.

گلوله باران که آغاز شده بود، یگانه مزاحمت نبود. گزارش هواشناسی دریافت شده از مسکو، از فشار جوی632 واحد درمنطقه میدان هوایی خبر داد. آنها از تجربه خود می دانستند که در ماه اگست در این ساعت روز فشار باید کمتر باشد.

گلوله باران آغاز گردید و هر دقیقه اوضاع داغ تر می شد. ایل دوم، اثنای تیراندازی های شدید، بر زمین نشست.

وی گفت: "حملات ضد هوایی از شهر، هنگام غروب افتاب رخ داد. با وجود این ، ما هنوز بلندتر بودیم، اما چهار ضربه برساختمان میدان هوایی وارد گردید. "

با شروع بارگیری طیاره دوم، مجاهدین حکمتیار گلوله باران را شدت بخشیدند. مین ها و گلوله ها نزدیک طیاره منفجرشدند. اولین ایل در حال آمادگی برای پرواز بود، وقتی که طیاره سوم سرگئی ملنیکوف در حال فرودآمدن بود.

چند دقیقه قبل از پرواز طیاره دوم ، یک جیپ به طور ناگهانی در نزدیکی قوماندان خدمه آناتولی کوپیرکین متوقف شد. درداخل آن نه دیپلمات هندی قرار داشتند. آنها خواستند که آنها را با خود ببرند. پیلوت نتوانست به آنها جواب رد بدهد. هندوها به سرعت سوار طیاره شدند و طیاره سنگین ترانسپورتی شروع به حرکت كرد و جای را برای طیاره سوم خالی کرد. در این طیاره آخری باید دیپلمات ها به رهبری سفیر و یک موتر کاماز با اشیا پرواز میکرد. بارگیری فقط زمانی شروع شدکه گلوله به معنای واقعی کلمه در زیر بال طیاره منفجر شد.

پیلوتان از دریچه زیرین کابین پیلوتان بیرون آمدند. دو نفر مجروح شدند. در طیاره آتش سوزی آغاز شد و همه با عجله ازنزدیک طیاره از ترس منفجرشدن آن دور شدند.

ایل -76 دوم برای برخاستن آمادگی گرفت. سپس کوپیرکین فهمید که شاسی طیاره آسیب دیده است. هواپیما سرعت زیادنگرفت. تایر توسط پارچه های مرمی تخریب شده بود. اما او برخاست.

 

 

دو طیاره که تقریبا 140 نفر را حمل می کردند، در پشت سلسله کوه ناپدید شدند. در باند میدان هوایی، ایل سوم آتشگرفت. به همراه طیارات، امید به نجات روس های باقیمانده در میدان هوایی کابل از بین رفت. 58 کارمند نمایندگیدیپلوماتیک روسیه به رهبری سفیر، در میان آنها چندین زن در میدان بودند. همچنان هشت تن از افراد کماندو در آنجاماندند که در جمله  آنها یک قوماندان با زخم جدی شامل بود. همه آنها منتظر سرنوشت خود در پناهگاه نمناک و تاریکمیدان هوایی بودند. افراد جنرال دوستم که برای محافظت از روسها فرستاده شده بودند، در آنجا روی درازچوکی هانشسته بودند.

بعد از 40 دقیقه، افگینی زیلیونی طیاره ترانسپورتی خود را در میدان هوایی نظامی ازبکستان در ترمز بر زمین شاند. بعداً،بدون مشکل، طیاره دوم فرود آمد.

وی گفت: "احساس می شد که ما در پخته نشستیم و طیاره در ریگ فرود آمد و با انرژی توقف را آغاز کرد و متوقف شد. خوب، او متوقف شد. وقتی ما اموال و کاماز را تخلیه کردیم، مسافران برآمدند. البته از خوشحالی گریه می کردند، کسیمی خندید. آنها رقصیدند، در نزدیکی طیاره عکس گرفتند. همه خوشحال و راضی بودند. "

در آن لحظه، مسکو تصمیم گرفت که با افرادی که در کابل مانده چه کار کند. در مذاکرات و وضع نامعلوم یک روز و پس ازآن شب گذشت. و صبح در میدان هوایی کابل، سه فروند طیاره ترانسپورتی به کمک جنرال دوستم ظاهر شدند. نیم ساعتبعد، این طیارات در شمال افغانستان که تحت کنترول جنرال بود، بر زمین شستند. از آنجا، ازبکستان که برای شهروندانشوروی سابق بخشی از سرزمین آبایی باقی مانده بود، بسیار نزدیک بود.

همه شرکت کنندگان این عملیات بی نظیر - افگینی زیلیونوف، اناتولی کوپییرکین و بریدمن سرگئی عارفیف که تقریباً یکشبانه روز از افرادی دفاع میکردند که در پناهگاه مانده بودند – به دریافت لقب قهرمانان- کشور جدید - فدراسیون روسیهمفتخر شدند.